پیکره باشکوه « سرباز ایرانی » در موزه واتیکان

تندیس مرمرین «سرباز ایرانی» در دوره شکوفایی امپراطوری روم به دست پیکره‌تراشی یونانی آفریده شده است. این پیکره‌تراش توسط رومیان به کار گرفته شد تا پیکره «سرباز ایرانی» را از روی هدایایی که در سده دوم پیش از میلاد توسط پرگامون‌ها به آتن هدیه شده بود بسازد.
این پیکره بیانی شیوا از دلیری و پایداری ایرانیان در کارزار بوده که تا آخرین لحظه جوانمردانه نبرد را ادامه داده و از پای نمی‌نشستند.

Persian_soldier_Vatican_Inv2794

Persian soldier

تراژدی «پارسیان» اثر آشیلوس (۴۷۲ پیش از میلاد)، کهن‌ترین نمایش نامه تاریخ

تراژدی «پارسیان» اثر آشیلوس (آیسخلوس) در سال ۴۷۲ پیش از میلاد در آتن باستان، با پشتیبانی مالی پریکلس، دولتمرد آتن نوشته شد. این نمایشنامه نخستین اثر مهم آیسخلوس و نخستین تراژدی مهم عصر طلایی آتن و کهن‌ترین نمایشنامه تاریخ بشر است که تا امروز باقی مانده است. تراژدی پارسیان داستان لشگرکشی خشایارشا به یونان را گزارش می‌کند. ملکه مادر، آتوسا و خشایارشا مهم‌ترین چهره‌های این نمایشنامه هستند. این نمایشنامه تنها نمایشنامه یونان است که با موضوعی واقعی سر و کار دارد و نه داستانی خیالی. داستان نمایشنامه «پارسیان» درمورد پیروزی ارتش آتن بر ایرانیان در نبرد سالامیس است. این نبرد هشت سال پیش از اولین اجرای این تراژدی صورت گرفت و آشیلوس شخصا ناظر آن بود. ۲۵۰۰ سال پیش، بعد از جنگ ماراتن که از سوی داریوش صورت گرفت، پسرش خشایار بار دیگر جنگی را شروع کرد که حدود ۲۰ سال طول کشید و خشایار در آن شکست سختی ‌خورد. زمانی که خبر این شکست به قصر داریوش که ۱۰ سال پیش از ماجرا فوت کرده بود می‌رسد گروه همسرایان که اطرافیان دربار هستند درباره‌ کلیت جنگ صحبت می‌کنند که چگونه بوده، لشکر از کجا رفته، به کجا رسیده و تمام جزییات جنگ را با هم بررسی می‌کنند. ملکه آتوسا، دختر کوروش، زن داریوش و مادر خشایار از پرسوناژهای نمایشنامه هستند و در کل درباره‌ جنگ و شکست در آن صحبت می‌شود. در چنین شرایطی آدم انتظار دارد شاهد غلیان احساسات میهن‌پرستی در نمایشنامه باشد، اما آشیلوس با مهر و محبتی غریب بر زندگی پارسیان تمرکز کرده است. ایرانیانی که در خانه منتظر اخبار جنگ هستند و در انت‌ها متوجه می‌شوند خشایارشاه جوان شکست تلخی خورده است. این نمایشنامه تا امروز به همه زبانهای مهم ترجمه شده و بار‌ها در تماشاخانه‌های غرب اجرا شده است