دختر جوان ساقی

نگاره عصر صفوی اثر رضا عباسی نگارگر ایرانی سده‌های ده و یازده خورشیدی. این اثر که دختر ساقی جوانی را به تصویر می‌کشد برگی از «مرقع گلشن» است. مرقع گلشن مجموعه‌ای از آثار نقاشی و خوش نویسی هنرمندان ایرانی و هندی پیرو سبک صفوی است که به دستور جهانگیر، شاه گورکانی هند جمع آوری شد و در سده‌های بعد به ایران منتقل شده و امروزه در کتابخانه کاخ موزه گلستان نگهداری می‌شود.

اشعار زرکوب پارسی بر دیواره های مرمرین قلعه آگره در هندوستان

قلعه آگره را خواهر کوچک‌تر تاج محل می‌نامند، دو شاهکار بی‌نظیر معماری که هردو حاصل دسترنج معماران ایرانی در عصر گورکانیان هند هستند. گورکانیان با کمک شاه تهماسب صفوی به قدرت رسیدند و در ادب و هنر معماری از تمدن ایرانی و صفوی بهره بسیار بردند و احمدآباد را که امروز آگره نامیده می‌شود به عنوان پایتخت خود برگزیدند. قلعه آگره که می‌توان آنرا شهری محسور در دیوار‌ها نامید در عصر شاه جهانگیر به اوج شکوه و زیبایی خود رسید. شاه جهانگیر، پنجمین پادشاه سلسله گورکانیان، با کمک معماران ایرانی تاج محل را بنا کرد و قلعه کوچک آگره را به شهرکی زیبا و با شکوه تبدیل نمود که سرتاسر آن پوشیده از آثار خطاطان و نقاشان و معماران ایرانیست، چه در طراحی ستون‌ها و تزئینات، چه در دیوارهای نقاشی شده و چه در اشعار پارسی حک شده بر دیوار‌ها.

«دیوان خاص» یکی از زیبا‌ترین بخش‌های این قلعه است که پذیرای پادشاهان و اشراف زادگان بوده و تخت سیاه شاه جهانگیر در آن قرار داشته است که در تصویر زیر اشعار پارسی زرکوب بر دیوار مرمرین آن قابل مشاهده هستند.

از این دلگشا قصر عالی بنا
سر اکبر آباد شد عرش سا
بود کنگرش از جبین سپهر
نمایان چو دندان سیمین سپهر