نگاره زیبای ایرانی، گفتگوی شاهزاده و درویش

مرد جوانی با لباس‌هایی فاخر بر تن و عمامه زرین بر سر به کتابچه‌ای نفیس در دستانش خیره شده است، او بر تنه درختی پوشیده از شکوفه‌ها تکیه زده و شاخه‌های خمیده او را احاطه کرده‌اند. زمینه نگاره همچون بسیاری از نمونه‌های خراسانی دوره صفوی از سه بخش شامل آسمان ابری طلاکاری شده، کوهستان یاسی رنگ و زمین پوشیده از چمن گل تشکیل شده است. در مقابل شاهزاده درویش جوان با سری تراشیده ایستاده است، او پوست سفیدرنگ پلنگی را بر دوش انداخته، چاقویی بر کمر بسته و کشکولی بر شانه دارد. اگرچه این نگاره زیبا امروزه بخشی از یک دفتر نقاشی به جا مانده از عصر صفوی است اما اینگونه نگاره‌ها معمولا در این دوره بخشی از نسخه‌های خطی و همراه با شعر یا داستان بوده‌اند، داستانی که احتمالا به گفتگوی درویش و جوان می‌پرداخته است.
این نگاره زیبا که با آبرنگ مات و طلا نگاشته شده است امروزه در موزه آقا خان در تورنتو نگهداری می‌شود.


منبع

مهمانی شاه و شاهزادگان ایرانی

نگاره ایرانی با پیشینه‌ای نزدیک به چهار سده. این نگاره که از یک نسخه خطی عصر صفوی جدا شده است یک مجلس مهمانی رسمی با حضور شاه، شاهزادگان و درباریان را به تصویر می‌کشد. این برگ ابعادی در حدود سی در بیست و دو سانتی متر دارد و در نگارش آن از جوهر، آبرنگ مات و آب طلا استفاده شده است.

این نسخه تاریخی امروزه در موزه هنر هاروارد نگهداری می‌شود.

منبع

پرتره شاهزاده قاجار

نگاره گواش با پیشینه‌ای نزدیک به یکصد و هشتاد سال که مردی درباری و به احتمال زیاد یکی از شاهزادگان قاجار را به تصویر کشیده است. این نگاره اثر «سید میرزا» نقاش ایرانی عصر قاجار است. سید میرزا در نگارگری با رنگ روغن و رنگ لاکی صاحب سبک بود و در نگارگری با آبرنگ و گواش نیز مهارت داشت.

این نگاره از سید میرزا امروزه در موزه ارمیتاژ سن پترزبورگ نگهداری می‌شود.

منبع

مهمانی ساز و آواز و شراب شاهزاده

برگی از نسخه خطی با پیشینه‌ای نزدیک به پانصد سال. این نگاره برگی از نسخه خطی تیمورنامه است که در سده نهم خورشیدی در خراسان به قلم «میر علی هروی» نگاشته شده است و مهمانی یک شاهزاده تیموری را به تصویر می‌کشد. در ترسیم این برگ از جوهر، آبرنگ و آب طلا استفاده شده است و ابعادی در حدود بیست در ده سانتی متر دارد.

این نسخه امروزه در موزه هنر هاروارد نگهداری می‌شود.

منبع

اسکندر مقدونی و شاهزاده خانم زیباروی ایرانی

مثنوی اسکندرنامه پنجمین و آخرین بخش خمسه نظامی گنجوی، شاعر ایرانی سده ششم خورشیدی است. این مثنوی که بر پایه منابع مختلف تاریخی و داستانی سروده شده به داستان فتوحات اسکندر مقدونی می‌پردازد. با وجود آنکه اسکندر در یونان محبوبیت چندانی نداشت در تمدن اسلامی نه تنها به عنوان یک پادشاه پیروز، بلکه به عنوان مردی راست کردار و حتی یک نبی شناخته می‌شد و نظامی گنجوی نیز در سرودن مثنوی خود از همین اندیشه بهره می‌برد. در بخشی از این مثنوی اسکندر به دیدار شاهزاده خانمی ایران به نام «نوشابه» می‌رود. در اولین دیدار اسکندر خود را به شکل یک سفیر در آورده و سعی می‌کند به صورت نا‌شناس با شهبانو دیدار کند. ملکه که اسکندر را شناخته است یک نقاشی از چهره اسکندر را به دستش می‌دهد، ملکه با تدبیر و قدرتمند تصاویری از همه حاکمان و قدرتمندان را جمع آوری کرده بود تا در صورت نیاز چهره آن‌ها را بشناسد. اسکندر از افشا شدن هویت خود ترسان می‌شود اما نوشابه پس از دیدن رفتار هراسان اسکندر به او می‌گوید که: «در‌‌ همان زمانی که با چهره فریبنده خود به اینجا وارد شدی در اندیشه شاه بزرگ بودم، تو چهره یک پادشاه را داری، تو فرستاده نیستی، بلکه خود فرستنده هستی»

این نسخه خطی از اسکندرنامه نظامی گنجوی، در سال ۱۴۳۱ میلادی و در زمان حکومت تیموریان، در هرات نگاشته شده است و صحنه‌ای را به تصویر می‌کشد که شهبانوی مه‌رو بر بالای مجلس نشسته و اسکندر در پائین با چهره‌ای هراسان و گنگ به پرتره خود خیره شده است.

این برگ که با گواش ترسیم شده است امروزه در موزه ارمیتاژ سن پترزبورگ نگهداری می‌شود.

به خواندن ادامه دهید

نگاره چهارصد ساله از سوار ایرانی

این نقاشی گواش و آب طلا با پیشینه‌ای بیشتر از چهار سده اثر نگارگر ایرانی عصر صفوی است. اسب گرانبها، زین طلادوزی شده و لباس آراسته سوار حاکی از آن است که او یک شاهزاده یا اشراف‌زاده بوده است.

این نگاره امروزه در موزه ارمیتاژ سن پترزبورگ نگهداری می‌شود.

منبع

نگاره – بزم شبانه شاهزاده و دخترکان دف نواز

این نگاره با قدمتی نزدیک به ۳۵۰ سال به «محمد قاسم مصور تبریزی» نسبت داده می‌شود. محمد قاسم شاعر، خطاط، نگارگر و موسیقیدان عصر صفوی بود. در این نقاشی یک شاهزاده صفوی در حال می‌گساری شبانه با نوازندگان در فضای باز به تصویر کشیده شده است. شاهزاده بالاتر از نوازندگان و خدمتکاران به درختی تکیه زده و ساقی جام شراب او را پر میکند. مجلس با نور یک شمع و دو چراغ روشن شده و کمی عقب‌تر خدمتکاری دو مشعل را در دست گرفته است. نگارگر با ظرافت به اثر خطوط و مرز‌ها دقت ویژه‌ای داشته و بالاتنه چرمین شازده برتری او را بر دیگر حاضرین نمایان کرده است. هرچند در دوره صفوی نگارگران بیشتر به خلق آلبوم‌های نقاشی گرایش داشتند اما به نظر می‌رسد که این نگاره مستقل بوده و به دفتری تعلق نداشته است. همچنین احتمال داده می‌شود که شاهزاده نقش شده در این اثر شاه عباس دوم صفوی باشد که در آخرین سال‌های عمر محمد قاسم در اصفهان بر تخت پادشاهی نشست. این نگاره امروزه در موزه بریتانیا در لندن نگهداری میشود.

منبع