ترانه ی کمیاب و قدیمی ِ ”شهبانو“ با صدایِ زنده یاد بانو پوران

زنده یاد پوران این ترانه را به مناسبت تاج گذاری فرح دیبا اجرا کردند.

بشنوید:

پرتره مهرالنساء شهبانوی ایرانی امپراتوری هند

«مهرالنساء» ملقب به «نور جهان» همسر ایرانی جهانگیرشاه از امپراتوران گورکانی هند است. او همسر محبوب شاه و دارای نفوذ فراوانی در دربار گورکانی بود. او در سال ۹۵۶ خورشیدی در مسیر سفر خانواده‌اش از ایران به هندوستان در قندهار‌ زاده شد و در سال ۱۰۲۴ خورشیدی درگذشت و در لاهور به خاک سپرده شد. این نگاره که نور جهان را به تصویر می‌کشد در حدود سیصد پیشینه دارد و در نگارش آن آبرنگ و آب طلا استفاده شده است.

استر نیمه برهنه، شهبانوی یهودی ایران

«آرایش کردن استر» نقاشی رنگ روغن که در سال ۱۸۴۱ میلادی خلق شده است اثر «تئودور کاسیریو» است. کاسیریو، نقاش فرانسوی سده نوزدهم میلادی علاقه فراوانی به موضوعات مذهبی، تاریخی داشت و پرتره‌ها و نقاشی‌های بسیاری در زمینه شرق‌شناسی از خود بر جای گذاشته است. این نقاشی ابعادی در حدود چهل و پنج در سی و پنج سانتی متر دارد و شهبانوی افسانه‌ای ایران را نیمه برهنه و در حال آرایش به تصویر می‌کشد.

به خواندن ادامه دهید

اسکندر مقدونی و شاهزاده خانم زیباروی ایرانی

مثنوی اسکندرنامه پنجمین و آخرین بخش خمسه نظامی گنجوی، شاعر ایرانی سده ششم خورشیدی است. این مثنوی که بر پایه منابع مختلف تاریخی و داستانی سروده شده به داستان فتوحات اسکندر مقدونی می‌پردازد. با وجود آنکه اسکندر در یونان محبوبیت چندانی نداشت در تمدن اسلامی نه تنها به عنوان یک پادشاه پیروز، بلکه به عنوان مردی راست کردار و حتی یک نبی شناخته می‌شد و نظامی گنجوی نیز در سرودن مثنوی خود از همین اندیشه بهره می‌برد. در بخشی از این مثنوی اسکندر به دیدار شاهزاده خانمی ایران به نام «نوشابه» می‌رود. در اولین دیدار اسکندر خود را به شکل یک سفیر در آورده و سعی می‌کند به صورت نا‌شناس با شهبانو دیدار کند. ملکه که اسکندر را شناخته است یک نقاشی از چهره اسکندر را به دستش می‌دهد، ملکه با تدبیر و قدرتمند تصاویری از همه حاکمان و قدرتمندان را جمع آوری کرده بود تا در صورت نیاز چهره آن‌ها را بشناسد. اسکندر از افشا شدن هویت خود ترسان می‌شود اما نوشابه پس از دیدن رفتار هراسان اسکندر به او می‌گوید که: «در‌‌ همان زمانی که با چهره فریبنده خود به اینجا وارد شدی در اندیشه شاه بزرگ بودم، تو چهره یک پادشاه را داری، تو فرستاده نیستی، بلکه خود فرستنده هستی»

این نسخه خطی از اسکندرنامه نظامی گنجوی، در سال ۱۴۳۱ میلادی و در زمان حکومت تیموریان، در هرات نگاشته شده است و صحنه‌ای را به تصویر می‌کشد که شهبانوی مه‌رو بر بالای مجلس نشسته و اسکندر در پائین با چهره‌ای هراسان و گنگ به پرتره خود خیره شده است.

این برگ که با گواش ترسیم شده است امروزه در موزه ارمیتاژ سن پترزبورگ نگهداری می‌شود.

به خواندن ادامه دهید